Η απεργία των πανεπιστημιακών και ο λαϊκισμός της κυβέρνησης

Του ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΡΔΑΣΗ*

 
Η απεργία των πανεπιστημιακών είναι το ζήτημα αιχμής στα θέματα παιδείας. Με την κυβέρνηση να υπογραμμίζει την ομηρία των φοιτητών εξαιτίας των κινητοποιήσεων των καθηγητών τους, λες κι έχει βαλθεί να καταδείξει την έλλειψη ευαισθησίας τους. Κι αυτό είναι που χαρακτηρίζω ως άμετρο λαϊκισμό, που στοχεύει μοναδικά στην έγερση της αντίθεσης των άμεσα ενδιαφερομένων, ήτοι των φοιτητών και εμμέσως των γονέων τους.
 
Περιττό να υποδείξω ότι είναι η πρώτη φορά στα χρονικά των ΑΕΙ που οι καθηγητές απεργούν για οικονομικά αιτήματα, που κι αυτά ωστόσο συνδέονται ευθέως με την ουσία και την προστασία της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης.

Κι όμως η απεργία μόνο κεραυνός εν αιθρία δεν ήταν για κανέναν. Από το Φεβρουάριο γνώριζε η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας -και το είχαν δημοσιεύσει και οι εφημερίδες- ότι εάν δεν απαντούσε στο υπόμνημα που έθεσαν οι συνδικαλιστικοί φορείς των μελών ΔΕΠ και η Σύνοδος των Πρυτάνεων, θα υπήρχαν κινητοποιήσεις διαρκείας στην περίοδο του Ιουνίου.

Οι συνολικές καθαρές αποδοχές της μεγάλης πλειονότητας των μελών ΔΕΠ δεν ξεπερνούν τις 600.000 δρχ. Επιπροσθέτως, τα επιδόματα αποτελούν το 47% των αποδοχών και συνεπώς δεν προσμετρώνται στις συντάξεις. Εχουμε συντάξεις που αγγίζουν κατ' ανώτατο ποσό το 43% των σημερινών αποδοχών, ήτοι περίπου 280.000 δρχ. κι αυτό μόνο για τις ανώτερες βαθμίδες! Κραυγαλέα είναι και η κρατούσα ρύθμιση που αφορά τις εκπαιδευτικές άδειες των μελών ΔΕΠ. Μία διεθνώς κατοχυρωμένη πρακτική για την ανανέωση των γνωστικών πεδίων των διδασκόντων, που είναι θεμελιακή προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ακαδημαϊκής φυσιογνωμίας των ΑΕΙ και την παροχή της επιστημονικής γνώσης, έχει αδρανήσει τα τελευταία χρόνια. Πολλοί καθηγητές που επιβιώνουν από το μισθό τους, αδυνατούν να χρησιμοποιούν τις εκπαιδευτικές άδειες, επειδή το υπουργείο περικόπτει στις περιπτώσεις αυτές τα επιδόματα, μειώνοντας τις αποδοχές κατά 30% περίπου!

Και είναι αυτονόητο ότι οι χαμηλές αποδοχές και τα οικονομικά προβλήματα των μελών ΔΕΠ αναιρούν το δημόσιο χαρακτήρα των ΑΕΙ. Το διδακτικό έργο και η βασική έρευνα, που ανήκουν στις υποχρεώσεις των καθηγητών και συνιστούν τις βάσεις της ακαδημαϊκής λειτουργίας, περιθωριοποιούνται. Διότι άμεση συνέπεια των «διευκολύνσεων» που παρέχονται διά νόμου (άκουσον άκουσον την ελληνική πρωτοτυπία: οι καθηγητές πλήρους απασχόλησης μπορούν να ασκούν και ελεύθερο επάγγελμα), είναι η ώθηση των καθηγητών στην εξωπανεπιστημιακή απασχόληση, στην αγορά, στις επιχειρήσεις. Μελέτες κατά παραγγελία, πάσης φύσεως «ερευνητικά προγράμματα» που καμία σχέση δεν έχουν με την ουσιαστική έρευνα, θέσεις σε συμβούλια και οργανισμούς, ακόμη και ιδιαίτερα μαθήματα (ναι, ιδιαίτερα μαθήματα κατ' οίκον!), είναι συνήθεις επιλογές στο αδιέξοδο των μελών ΔΕΠ. Πρόσφατα συνάδελφος ιστορικός ενδιαφέρθηκε να εργαστεί σε αποθήκη εκδοτικού οίκου τις απογευματινές ώρες! Ετσι επιλύει εδώ και χρόνια η κυβέρνηση το πρόβλημα. Η συμπλήρωση των αποδοχών να προέρχεται από τον χώρο της αγοράς. Αυτό ακριβώς συνιστά την αναίρεση του δημόσιου αγαθού της ανώτατης εκπαίδευσης. Διότι αυτό υποχρεώνει σε εξαρτήσεις και δουλείες τους καθηγητές, συνιστά παρέμβαση από την πανεπιστημιακή απασχόληση, θυσιάζει την επιστημονική έρευνα, προωθεί την αγοραία παροχή υπηρεσιών με την αποθέωση της εξειδίκευσης της έρευνας χάριν του επιχειρηματικού οφέλους σε βάρος της βασικής έρευνας που προωθεί τη γνώση. Τα αιτήματα συνεπώς συνδέονται ευθέως με την υπαγωγή των επιδομάτων στον βασικό μισθό. Ετσι αναπροσαρμόζονται αυτόματα οι αποδοχές και αυξάνονται αξιοπρεπώς οι συντάξεις. Και επιπλέον να καταργηθεί η ρύθμιση που αφαιρεί τα επιδόματα στις εκπαιδευτικές άδειες.

Υπάρχει μήπως κάποιος αμοραλισμός πίσω απ' αυτά τα αιτήματα; Βεβαίως όχι! Υπάρχει μόνο ατομική αξιοπρέπεια και σεβασμός στον δημόσιο και ακαδημαϊκό χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης.

*Αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης

 
 
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 10/06/2002